Rol · 01
Siz
Tescil eden — Registrant
Alan adının yasal sahibi. WHOIS / RDAP kayıtlarında iletişim ve kuruluş bilgileri burada görünür. Sahiplik size aittir; tescilci değiştirseniz de devam eder.
Tescilciden DNSSEC'e, EPP transferinden glue records'a kadar — alan adınızın yolculuğundaki her durağı yan yana, sade bir dille tanıyacağız.
Bir alan adı satın aldığınızda, görünenin arkasında üç ayrı kuruluş el sıkışır. Bu rolleri karıştırmamak, yıllar sonra bir transfer veya kurtarma anında işinizi çok kolaylaştırır.
Alan adının yasal sahibi. WHOIS / RDAP kayıtlarında iletişim ve kuruluş bilgileri burada görünür. Sahiplik size aittir; tescilci değiştirseniz de devam eder.
Sizinle Registry arasındaki akredite aracı. Tescil, yenileme, transfer, DNS arayüzü ve fatura işlemleri burada yürür. irdaweb gTLD'lerde tescilci rolündedir.
Bir TLD'nin merkezi veritabanını işleten kurum. .com için Verisign, .tr için TRABİS, .org için PIR.
Tarayıcıya bir alan adı yazdığınızda makineler arası küçük bir sohbet başlar. Bu sohbet milisaniyeler içinde biter ama her durağı bilmek, bir sorun çıktığında nereye bakacağınızı söyler.
→ browser irdaweb.com adresini istiyorum
→ resolver önce kendi cache'ime bakayım…
→ root (.) .com için yetkili sunucular şunlar
→ tld (.com) irdaweb.com için NS şu
→ authoritative A kaydı 203.0.113.10
← browser teşekkürler, TLS el sıkışmasına geçiyorumwww.irdaweb.com. sonundaki nokta root'tur. Her durakta bir alt seviyeye işaret edilir.Bir DNS bölgesi (zone), aslında bir dizi küçük cümleden oluşur. Her cümlenin tipi vardır ve bir şeyi söyler. En çok karşılaştığınız tipler şunlar.
EPP (Authorization) kodu, alan adınızın anahtarıdır. Bu anahtarı yeni tescilciye verdiğinizde transfer başlar. Süre boyunca alan adınız kesintisiz çalışmaya devam eder ve mevcut süreniz üzerine bir yıl eklenir.
gTLD transferleri ICANN politikası gereği 5–7 gün içinde tamamlanır. .tr alan adları TRABİS onayına bağlı olarak farklı işler.
Panelden "transfer" / "unlock" / "auth code" gibi seçenekler. Bazı tescilciler kodu e-posta ile gönderir.
Alan adı varsayılan olarak kilitli gelir. Kilidi açmak transfere izin verir; iş bittiğinde tekrar kilitleyebilirsiniz.
Transfer onayı bu e-postaya gider. Eski bir adres burada en sık karşılaşılan engeldir.
irdaweb panelinde alan adını ve EPP kodunu girin. Otomatik bir doğrulama mesajı yola çıkar.
Bazı uzantılarda eski tescilci de onay ister. Süreç gTLD'lerde 5–7 gün, ccTLD'lerde değişkendir.
DNS, doğası gereği güveni sorgulamadan yanıtları kabul eder. DNSSEC bu boşluğu kapatmak için her DNS yanıtına kriptografik bir imza ekler ve imza zincirini root'a kadar uzatır. Tescil otoritesinin bu zinciri kabul etmesi için bir DS (Delegation Signer) kaydı bildirilir. Güven zinciri, RRSIG ile zone signing, KSK/ZSK ayrımı ve doğrulama yürüyüşünün tamamını DNSSEC rehberinde adım adım ele aldık. DNSSEC'i güvenlik bağlamında — pin, hijack ve olay müdahale — ele alan Domain Güvenliği sayfasına da bakabilirsiniz.
root (.)
└─ DS imzaladı → .com
└─ DS imzaladı → irdaweb.com
└─ DNSKEY imzaladı → A, MX, TXT…Zincirde herhangi bir halka kopuk olursa resolver, alan adınızın imzasız olduğuna karar verir. DNSSEC'i kapatırken DS kaydını önce kaldırmak, sonra DNSKEY'i emekliye ayırmak gerekir.
irdaweb.com alan adının NS'i ns1.irdaweb.com ise resolver bir paradoksa düşer: sunucunun adresini öğrenmek için sunucunun kendisine sorması gerekir. Bu kısır döngüyü kırmak için TLD bölgesine doğrudan IP yapıştırılır — buna glue record denir.
DNS protokolü tarihsel olarak yalnızca ASCII tanır. Internationalized Domain Names, Türkçe gibi alfabelere izin vermek için Unicode'u xn-- önekli bir ASCII forma (Punycode) dönüştürür.
örnek.com → xn--rnek-1ua.comA bir alan adını IP'ye, CNAME ise başka bir alan adına bağlar. Aynı isim için ikisi birden olmaz; apex (kök) için CNAME, RFC açısından sorunludur — onun yerine ALIAS / ANAME / flattening kullanılır.
Registrar (tescilci) sizinle muhatap olan akredite bayidir; Registry (otorite) bir TLD'nin merkezi defterini tutar. Sözleşme registrar ile yapılır, kayıt registry'de tutulur.
NS, alan adınızın yetkili sunucularını söyler. Glue, sunucu alan adınızın içinde ise sunucunun IP'sini TLD bölgesine yapıştırır. NS varsa glue otomatik olmaz — ayrı bildirilir.
Bu sayfanın konusu olmasa da çok karıştırılır: snapshot aynı altyapıdaki anlık görüntüdür, backup bağımsız bölgeye taşınmış kopya. İkisi yedek değildir; ikisi birlikte yedektir.
Konuyu tanımlayan resmi belgeler ve referans yayınlar.
Yeni bir alan adı tescili, transfer ya da DNS yapılandırması — adım adım eşlik etmemizi ister misiniz?